معرفی رشته داروسازی و عناوین مشابه دیگر

عنوان داروساز و شغل‌ داروسازی تفاوت کلیدی با این شغل در ایران ندارد. نظیر ایران، داروسازان در داروخانه‌ها که عمدتاً در دراگستورهایی چون Shoppers Drug Mart یا Pharma Plus و نظایر آنها قرار دارند و یا بخشی از دپارتمان‌استورهای عظیم نظیر والمارت یا زلرز هستند یا در بیمارستان‌ها یا کلینیک‌ها مشغول به کار هستند

علاوه بر این، دارندگان این عنوان شغلی در دانشگاه‌ها و مراکز آکادمیک و به عنوان پژوهشگر در شرکت‌های داروسازی خصوصی یا دولتی مشغول به کار هستند .

سایر عناوین شغلی که همین معنا را می‌رسانند و ممکن است شما در قالب سایت‌های اشتغال‌یابی یا اطلاعیه‌های اشتغال با آنها مواجه شوید عبارتند از :

    • clinical pharmacist
    • community pharmacist
    • dispensary department supervisor – hospital
    • drug information pharmacist
    • druggist
    • health care institution pharmacist
    • hospital druggist
    • hospital pharmacist
    • industrial pharmacist
    • pharmacist
    • pharmacist – military
    • pharmacist consultant
    • registered pharmacist
    • retail pharmacist

معرفی رشته‌های مرتبط با داروسازی

در میان رشته‌های مرتبط با داروسازی دو شغل «تکنسین داروخانه» و «دستیار داروخانه» از اهمیت بسیار بالاتری برخوردارند

مسیر ورود به این رشته برای دانش آموختگان کانادایی

هرچند فرض بر این است که اغلب کسانی که به این رشته علاقه‌مندند پیشتر در ایران این رشته را تحصیل کرده‌ و تجربه کسب کرده‌اند اما ممکن است کسانی باشند که بخواهند در کانادا به تحصیل در این رشته بپردازند. همچنین ممکن است برخی از افراد تحصیل کرده بخواهند از تفاوت‌های مسیر تحصیل در ایران و کانادا اطلاع کسب کنند لذا در اینجا به اجمال به بیان این مسیر می‌پردازیم 

علاقه‌مندان به اشتغال در رشته داروسازی ابتدا باید در دانشگاه تحصیل کرده و لیسانس بگیرند. دوره‌های تحصیلی در دانشگاه‌های مختلف اندکی با یکدیگر تفاوت دارد و ممکن است ۸ سمستر یا نه سمستری باشند (هر سمستر حدود سه ماه و نیم است). دانشگاه‌های زیادی در کانادا به تدریس این رشته مشغولند اما دانشگاه‌های معتبرتر برای پذیرش افراد شروط سخت‌تری قائلند و متقاضی باید در برخی دروس پایه مرتبط (شیمی، ریاضی و زیست‌شناسی) در دبیرستان نمرات خیلی خوبی آورده باشد لذا اخذ پذیرش در این رشته چندان ساده نیست

در مرحله بعد و زمانی که وی رسماً خواست تا وارد این فیلد کاری بشود باید در آزمون‌های مرتبط که توسط Pharmacy Examining Board of Canada (یا به اختصار PEBC) اجرا می‌شود شرکت کند. این نهاد وظیفه دارد تا به نمایندگی از مراکز مهم تاثیرگذار و تصمیم‌گیر در سطح دولت فدرال، دولت‌های استانی و سازمان‌های حرفه‌ای مطمئن شود که متقاضیان اشتغال در این رشته دارای شرایط، اطلاعات و شایستگی‌های اولیه برای ورود به این رشته را دارند.  

اجمالاً این که این شورا از اعضای متعدد و متنوعی تشکیل شده و نمایندگانی از دانشکده‌های داروسازی، تشکیلات داروخانه‌های بیمارستان‌ها و انجمن داروسازان کانادا به همراه نمایندگان   provincial regulatory authoritiesعضو آن هستند

در صورت موفقیت متقاضی در آزمون دوبخشی متناسب، وی می‌تواند مراحل بعدی را آغاز کند. باید دقت کرد که قبولی در این آزمون به معنای دریافت مجوز کار نیست و تنها مفهوم آن است که فرد دارای حداقل‌ها برای ادامه کار است. از آنجا که نمایندگان استان‌ها هم عضو برد هستند با قبولی در این آزمون سایر استان‌ها هم نتایج آن را می‌پذیرند و تنها استان کبک آن را قبول ندارد. برای ورود به این شغل در این استان، فرد باید یا در کبک درس خوانده باشد و یا اگر خارج از استان تحصیل کرده مدارکش به تایید مرکز مربوطه در استان برسد و از این نظر بین فارغ‌التحصیلان استان‌های دیگر و سایر کشورها تفاوتی وجود ندارد

جزییات مربوط به آزمون‌ها، زمان‌های برگزاری و هزینه‌های آن در نوامبر هر سال توسط شورای مربوطه اعلام می‌شود. مثلا جزییات سال ۲۰۱۰ تا حدود یک ماه دیگر توسط این شورا اعلام خواهد شد و علاقه‌مندان می‌توانند از طریق وب‌سایت این شورا از آن مطلع شوند 

در مرحله سوم فرد دارای مجوز PEBC باید برای گرفتن مجوزهای استانی جهت کار در آن استان اقدام کند. هر استان مجموعه‌ای از مقررات و آزمون‌های خاص خود را دارد که مرتبط با موضوعاتی چون آشنایی با زبان انگلیسی، داشتن الزامات و شرایط ویژه آن استان و آشنایی با مباحث حقوقی مرتبط است 

اما آنچه که برای همه این استان‌ها مهم است داشتن دوره تجربی در زیر دست یک داروساز مجوزدار در آن استان است. و به همین دلیل یک مرحله در این میان اضافه می‌شود یعنی فرد باید دوره زمانی مشخصی تجربه کاری در کانادا به صورت اینترن‌شیپ یا کارآموزی کسب کند. باید توجه داشت که این مراحل لزوماً به دنبال هم نیستند و می توانند هم زمان باشند. مثلاً فرد قبل از شرکت در آزمون فعالیت خود را به عنوان دستیار داروخانه آغاز کند و به همین منظور بر اساس ضوابط آن استان، مجبور به ثبت نام در برنامه مربوطه در استان شود.

با انجام این کارها و پشت سر گذاشتن موفقیت‌آمیز شرایط استان مربوطه، وی می‌تواند برای کار در آن استان مجور کاری بگیرد و برای یافتن شغل به منابع و مراجع مرتبط و مناسب مراجعه کند  

البته از آنجا که شرایط استان‌ها تفاوت بنیانی با هم ندارند فردی که در یک استان مشغول به کار شود می‌تواند با انجام برخی کارهای اداری و فرمالیته و انجام برخی امور دیگر برای استان جدید مجوز بگیرد و به آنجا نقل مکان کند. در واقع، اولین ورود به این شغل اندکی زحمت بیشتر دارد اما در مراحل بعدی چندان دشوار نیست 

وضعیت فعلی و آینده شغلی رشته داروسازی

از آنجا که هنوز آمار تفکیکی مشاغل متاثر از شرایط رکود در کانادا اعلام نشده به روشنی نمی‌توان از وضعیت فعلی این رشته کاری سخن گفت اما در شرایط پیش از رکود نرخ بیکاری برای این شغل در کل کانادا صفر بوده است بدین معنا که هر کس که می‌توانسته تمامی شرایط و آزمون‌ها را پشت سر گذاشته و مجوزهای رسمی را دریافت کند قطعاً بیکار نمی‌مانده است. با توجه به ماهیت این شغل، بعید است که در شرایط اشتغال آن تحول بنیادی اتفاق افتاده باشد 

بدیهی است که آمار اشتغال در استان‌های مختلف ممکن است اندکی تفاوت و نوسان داشته باشد. ضمن اینکه به دلیل حقوق بسیار بالاتر شاغلین این بخش در آمریکا (در برخی ایالت‌ها تا دو برابر متوسط پرداختی در کانادا) موج مهاجرت به آمریکا در این شغل مداوم است و به همین دلیل نرخ اشتغال در کانادا همیشه از جذابیت برخوردار بوده است

از میان شاغلین حدود ۸۰ درصد در فروشگاه‌ها، دراگستورها و داروخانه‌های بخش‌های خصوصی مشغول به کار هستند و نزدیک به ۱۹ درصد در بخش‌های درمانی، بیمارستان‌ها و مراکز ارائه خدمات اجتماعی  در مجموع، این رشته از رشته‌های با آینده شغلی خیلی خوب است که بر اساس برآوردهای موسسات دولتی با توجه به روند بازنشستگی، تعداد دانشجویان شاغل به تحصیل و نیازهای آتی بازار کار کانادا در این حوزه، حداقل تا ۵ سال آینده همین شرایط را حفظ خواهد کرد. 

متوسط حقوق دریافتی این شغل در کانادا

متوسط دریافتی یک داروساز در کل کانادا بر اساس آمار سال گذشته حدود ساعتی ۳۳ دلار است اما بسته به استان و شهری که در آن مشغول به کار است این آمار تغییرات زیادی می‌کند مثلاً در تورنتو عددی بین ۳۹ تا ۴۹ دلار با متوسط ۴۴ دلار است و یا در مونترال اندکی از این عدد کمتر است. البته ممکن است برخی موسسات برای نیازهای ضروری خود، افراد باتجربه‌تر را به صورت پاره‌وقت با ارقام بالاتر (بیش از ۵۵ دلار در ساعت) به خدمت می‌گیرند 

برخی از داروسازان با تاسیس داروخانه مستقل به عنوان یک بیزینس شخصی یا با شراکت با چند پزشک در تاسیس یک مجتمع پزشکی دارای امکانات کامل و از جمله داروخانه، درآمد سالانه خود را به میزان بسیار زیادی افزایش می‌دهند

مهاجرین دارای مدرک تحصیلی و سابقه کاری در خارج از کانادا باید مسیر متفاوت و در واقع طولانی‌تری را در اخذ مجوز‌ها و شرکت در آزمون‌ها طی کنند. اما از آنجا که این دسته از افراد مدرک تحصیلی معتبری دارند (بسیاری از آنها دارای دکترای این رشته هستند) حداقل یک گام بسیار مهم جلوتر از سایرین هستند که باید حداقل یک مدرک لیسانس دریافت کنند 

 آزمون‌ها برای مهاجرین

در پست قبلی اندکی درباره تشکیلات PEBC توضیحاتی دادیم. شما به عنوان یک مهاجر نظیر فارغ‌التحصیلان این رشته در کانادا برای دریافت مجوز اولیه که نشان دهد دارای حداقل‌های لازم این رشته هستید باید به سراغ این تشکیلات بروید و در آزمون ویژه‌ای که برای مهاجرین برگزار می‌کند شرکت کنید. با تاکید بر اینکه حساب کسانی‌که می‌خواهند در کبک مشغول به کار شوند جداست. 

این شورا تحصیل کردگان و شاغلین در خارج از کانادا را به دو گروه تقسیم کرده است: کسانیکه در آمریکا سابقه کاری دارند و کسانیکه در سایر نقاط جهان کار کرده‌اند. به دلیل شباهت‌های موجود و آشنایی دو سیستم پزشکی از یکدیگر، PEBC برای گروه اول تسهیلات بیشتری قائل است و آنها نیازمند این نیستند که دقیقاً مسیر گروه دوم را طی کنند. در اینجا ما به مسیر گروه دوم اشاراتی می‌کنیم. 

این گروه از افراد قبل از اینکه بتوانند در آزمون‌های اصلی شرکت کنند باید مدارک تحصیلی و شغلی خود را جهت ارزیابی به این شورا ارائه دهند تا بر اساس شیوه خاص این شورا، مشخص شود که میزان تحصیلات آنها در خارج از کانادا با آنچه برای ورود به این رشته شغلی در کانادا لازم است تطبیق دارد. 

هر مهاجر در این مرحله از کار، مشخصاً باید دو کار انجام دهد: اقدام برای ارزیابی مدارکش و شرکت در آزمون ارزیابی Evaluating Examination. برای بخش اول او باید مجموعه‌ای از مدارک را که شامل طیفی از مدارک شناسایی نظیر ترجمه رسمی شناسنامه و کپی PR کارت می‌شود به همراه مدارک و مستندات تحصیلی شامل مدرک رسمی پایان تحصیلات به همراه ریزنمرات و مجوز کاری در کشور خود را برای PEBC ارسال کند. البته برای اقدام این سازمان، تکمیل فرم مربوطه و پرداخت مبلغ ۵۳۰ دلار کانادا (هزینه ارزیابی برای سال ۲۰۰۹) به عنوان هزینه بررسی و ارزیابی مدارک لازم است 

برای آشنایی با جزییات مربوط به این بخش شما می‌توانید به این آدرس مراجعه نمایید:

http://www.pebc.ca/EnglishPages/DocEval/DocEvalHomePage.html 

پس از آن باید در بخش دوم این مرحله که آزمون ارزیابی یا ارزش‌یابی است شرکت کنید. برای این کار هم تکمیل فرم مربوطه و پرداخت هزینه آزمون که فعلاً ۵۱۵ دلار کانادا است ضروری می‌باشد. البته کسانیکه در یکی از مراکز مورد تایید در آمریکا تحصیل کرده‌اند نیازی به انجام این مراحل ندارند و می‌توانند مستقیما در آزمون بعدی شرکت کنند. 

آزمون ارزیابی در دو نوبت در سال در فصول تابستان و زمستان برگزار می‌شود و دو روز زمان می‌برد. برای ثبت نام در آن باید به آخرین فرصت ممکن برای این کار deadline توجه کنید تا آن را از دست ندهید.

شما می‌توانید نمونه سوالات این آزمون را در آدرس زیر ببینید:

http://www.pebc.ca/EnglishPages/EEX/EEXSample.html     

از اینجا به بعد شما باید مسیری را بروید که سایرین هم موظف به پیمودن آن هستند یعنی شرکت در آزمون‌های اصلی کنترل کیفیت کاری و توانایی‌های تخصصی شما که آزمون‌های دو مرحله‌ای Qualifying Examination (Part I and Part II) هستند. تفاوت این آزمون‌ها با آزمون‌ ارزیابی را باید در میزان و سطح تئوری و عمل مورد ارزیابی قرار گرفته در آن دانست. در واقع، آزمون ارزیابی بیشتر ‌می‌خواهد مطمئن شود که معلومات شما در این رشته با آنچه دانشجویان کانادایی در دانشگاه‌ها خوانده‌اند انطباق دارد و دانسته‌های شما همه آن موضوعات و سرفصل‌ها را پوشش داده‌اید. در واقع کف ضرورت‌ها و حداقل‌ها را می‌سنجد اما Qualifying Examination بیشتر برای شناخت سقف دانسته‌ها، توانایی‌ها و مهارت‌های شما در عمل به آن دانسته‌ها است. در میان دو بخش آزمون کیفیت هم، مرحله دوم عملی‌تر و چالشی‌تر از اولی است 

هزینه این آزمون برای ماه می سال آینده برای بخش اول (Part I) ۴۰۰ و برای بخش دوم (Part II) ۱۵۲۰ دلار کانادا است. 

این آزمون‌ها معمولا دوبار در سال در فصل‌های بهار و پاییز برگزار می‌شوند و لذا از دست دادن یکی از آنها به معنای ۶ ماه تاخیر است. البته برای هر آزمون یک deadline وجود دارد که معمولا حدود دو ماه و نیم قبل از زمان آزمون است. شما اگر از پیش‌تر آمادگی لازم را کسب کرده باشید می‌توانید به فاصله کمتر از ۶ ماه هم در آزمون ارزیابی و هم در آزمون کیفیت شرکت کنید 

لازم به یادآوری است که شرکت در این آزمون‌ها نیازمند به شرط زبان نیست اما بدیهی است که به دلیل فرم خاص امتحان و نیاز به درک دقیق پرسش‌ها، در صورت ضعف در زبان عملاً کسب نمره مناسب مقدور نخواهد بود و لذا به دلیل هزینه سنگین آزمون‌ها بهتر است که متقاضی قبل از آمادگی کامل از نظر سطح مهارت‌های زبانی از ثبت نام اجتناب کند. پیشنهاد می‌کنیم تعریف «آمادگی کامل در زبان» را بر اساس سطح مورد نظر استان انتاریو در این زمینه در نظر بگیرید که در پست آینده به آن اشاره می‌کنیم.   

البته در جزوه‌ای که توسط کنپارس در معرفی نحوه اشتغال در این رشته در کانادا عرضه خواهد شد توضیحات مفصلی درباره این آزمون و منابع آمادگی برای آن ارائه خواهد شد .

برگرفته از سایت مهاجرتی کنپارس{قسمت مقالات}

www.parscanada.com